U K’AABÉETIL BALTS’A’AN TI’ U NAJIL XOOK.


U K’AABÉETIL BALTS’A’AN TI’ U NAJIL XOOK.

--- ¡Je'ela maan, je'el le bak'a' !--- ku yaawat koj.

Paalal jeél bix suuk u beetiko’ob u ko’ilo’ob, ku yéets’iko’ob bix u t’aan ba’alche’o’ob, u k’aay ch’íich’o’ob, u t’aan nukuch máako’ob, u máan kala’ane’, u juum jejeláas ba’alo’ob yook’ol kaab. Le beyo’ ti’ ku ye’esiko’ob u tiip’il junp’íit balts’a’an kex ma’ óolili’e’.
Leten ajka’ansaj k’aabéet u p’ilik yich ti’al u na’atik ba’ax ti’ je’el u paajtal meyaj xooknáalo’ob ichil tu najil xook yoólal le je’ela’.
Leti’e yaan u kaaxtik bis kéen u péeksik u yóolal le mejen paalalo’ob ti’al ka u tajkubao’ob ichi le balts’a’ano’
Mejen paalal ku yookolo’ob ti’ yáax jaats xook táan u kaajal u k’ajóoltiko’ob bix u meyajil ti’ u najil xook, yaan ichilo’o, má suuk u yiliko’ob tunben ba’alo’ob, ma’ jach suuk u tsikbaltiko’ob je’el ba’alake’, wa su’ulako’ob, wa k’as sajako’ob. Leti’ tuun le balts’a’ano’ junp’éel meyaj jach ma’aloob  ti’al u ki’imáaktaal u yoolo’ob yéetel ka’ u kaniko’ob u láak’ ba’alo’ob tumbentako’ob ichil le meyajo’. Beyo’ ku bin u suuktalo’ob meyaj ichil tu najil xook yéetel ku ka’antal u kaanbalo’ob.

"Wa tumen ka wilike'ex kin máan ta tseele'ex mix tin t'aanike'ex, ¡ma'a ts'iikile'ex tin weetel!, chéen balts'a'an"

Ajka’asaj Julio Dzib.


LA IMPORTANCIA DEL TEATRO Y LA DRAMATIZACIÓN EN EL AULA DE CLASES.

--- ¡Aqui está madre, aquí está la carne! --- grita el leoncillo.

Entre sus travesuras, los niños imitan el sonido de los animales, el canto de las aves, los diálogos de los adultos, el andar del borracho y los sonidos propios de la naturaleza. Estos son los indicios de la dramatización sin intención.
Es necesario que el docente esté atento a todo esto para identificar de qué manera los niños pueden trabajarlo en el aula.
El docente deberá buscar las estrategias que motiven al alumno a involucrarse en la dramatización.
Los pequeños de los primeros grados comienzan a conocer cómo es el trabajo en el aula, unos no está acostumbrados a estas novedades, otros no son muy expresivos, con timidez con  o cierto miedo. Entonces el teatro viene a ser un aliciente tanto para recrearse como para adquirir nuevos aprendizajes y al mismo tiempo se involucran en el trabajo escolar.
Así se adaptan al ambiente escolar y se superan en sus aprendizajes.

"Si me ven pasar a su lado y ni les hablo, ¡no se enojen conmigo!, es puro teatro"

Prof. Julio Dzib.




BA'AX TIN KAANAJ

Wa ka' tsaabak na'atbil ba'ax óolal to'one jach suuk bisik tu laakal ich baaxalt'aan, ma´seen talami': ku yáalkab ti'  u bej k-k'íik'el.
Tu paalil máake' jach ya'ab ba'alo'ob ku yéets'ik, beyo' ma' naach aaniko'on ti' le balts'a'ano'.
Le kin wa'alika' ma' tumen in k'áat ka' beychajak je'el bixake', ma, chéen ti'al ka' k-p'iilik ich tu'ux je'el u paajtal u najata'al kaanbal yéetel le balts'a'ano' yéetel wa tak le xooknáalo'ob ku uts'taal yiicho'ob ti'al u beetiko'ob yéetel ki´'imáak óolal.

Ajka'ansaj Julio Dzib.


CONCLUSIÓN

Si se buscara la explicación del porqué somos tan bromistas en todas las cosas, no será tan difícil: corre en nuestras venas.
En la niñez imitamos tantas cosas, esto no está lejos de la dramatización.
Mi afirmación no es intención de forzar las cosas, no, solo es la de ser observadores en dónde podremos ganar en aprendizajes con las puestas en escena además del gusto de los educandos al participar con entusiasmo.

Prof. Julio Dzib.






0 comentarios:

Publicar un comentario